Gekkies

Een ding is mij wel duidelijk geworden dit jaar: ik ben omringd door gekkies. In tijden als deze leer je de gemiddelde medemens wel kennen, helaas. Ik maak geen gebruik van social media, maar lees bijvoorbeeld wel reacties op een website met lokaal nieuws. De een vaak nog dommer dan de andere, het is echt tenenkrommend. Mensen vechten elkaar verbaal de tent uit over coronacijfers en wel/niet een mondkapje. 

Ik herinner mij eind december 2019. Berichtjes in de krant over een geheimzinnig virus ergens in China. Als trouwe kijkers van de series van Ruben Terlou over dit land hadden we ons een bepaald beeld van de bevolking gevormd, en ze deden nu voor hun doen wel erg paniekerig, die Chinezen. Wij namen het nieuws dus redelijk serieus en rekenden voor onszelf maar eens uit wanneer dat mysterieuze virus dan Nederland zou bereiken, als het zich met deze snelheid zou blijven vermenigvuldigen. Ik geloof dat we ergens in januari 2020 uitkwamen. Wij waren nog wat lacherig, maar toch ook wel bezorgd. Op oudejaarsavond proostten we op het nieuwe jaar in de hoop dat het mee zou vallen allemaal. Verder hadden we vertrouwen in ‘de overheid’, we zaten hier tenslotte niet in een derde wereldland. Toch?

Maar tot onze verbazing en ook wel verontrusting deed die overheid lange tijd helemaal niets. Het vliegverkeer bijvoorbeeld, ook uit China, ging gewoon zijn gangetje. Dat vonden we toch wel raar. Als wij al met een rekenmachientje en op basis van wat krantenberichtjes en een serie reisverhalen tot een verontrustende conclusie kwamen, dan moest een ‘beroeps’ nu toch helemaal gaan steigeren? Deze mensen (met een maandsalaris van vijf cijfers!) hebben gewoon zitten pitten. Achteraf bleek dat er echt helemaal niets voorbereid was, geen mondkapjes ingeslagen, geen extra ziekenhuisbedden. 

Toen er toch nog een lockdown kwam deed (bijna) iedereen braaf een maandje mee, en het allerbelangrijkste werd nu ruim ingeslagen (toiletpapier, geen mondkapjes). Maar toen de zomer aanbrak was het weer tijd om te feesten, beesten en reizen. Iedereen kon alvast uitrekenen wanneer de tweede golf zou toeslaan. En inderdaad deze herfst: bingo! Opnieuw een verrassing voor de overheid. Elk volk krijgt de regering die het verdient. Gekkies.

Licht reinigend

Ik had het HIER en HIER al eens over onhygiënische bibliotheekboeken en hoe deze eventueel te reinigen. Het leek mij toen een goed idee om de boeken na inleveren even te sprayen, zoals geleende schoenen op een bowlingbaan. Maar nu weet ik dat het nog eenvoudiger kan, namelijk met de zuiverende kracht van UV-licht. De bibliotheek zou dit kunnen faciliteren door een dergelijke lamp beschikbaar te stellen aan de lezers met (neiging tot) smetvrees. Je moet er toch al van alles zelf doen.

Bron: Musée de La Poste

Ik kwam op het idee door een krantenartikel over China, waar op dit moment, met het oog op het Coronavirus, oude bankbiljetten worden ontsmet met ultraviolette straling of door verhitting. Daarna wordt dit papier minstens veertien dagen opgeslagen. Dan had de Franse postdienst het in de 19e eeuw niet eens zo gek bekeken, met deze tang om zonodig post te ontsmetten. Een brief ging dan veertig dagen in quarantaine, werd geperforeerd en vervolgens blootgesteld aan rook of een azijnbadje. Zover hoeft het met de bibliotheekboeken (nog) niet te komen. UV-licht vind ik al heel wat.

Eileen Chang: De liefde van een half leven

De liefde van een half leven is een roman uit 1969 van de Chinese schrijver Eileen Chang (1920-1995) die nu voor het eerst in het Nederlands vertaald is. De prachtig verzorgde uitgave verscheen in september bij de Arbeiderspers en ik vind dat dit boek veel meer aandacht verdient dan het tot nu toe gekregen heeft. Het meeslepende, ontroerende verhaal deed mij ondanks de Aziatische setting nog het meest denken aan een Victoriaanse roman, met ingrediënten als liefde en hoop, onrecht en boze krachten.

De liefdesgeschiedenis van de jonge, wat schuchtere ingenieur Shijun en zijn meer spontane collega Manzhen in het Shanghai van de jaren dertig van de vorige eeuw is bepaald niet zoetelijk en kent geen happy end (dit is geen spoiler, de flaptekst laat hier ook al geen misverstand over bestaan), maar is een duister en tragisch verhaal vol verwarring en bedrog, onvervulde hoop en uiteindelijk berusting.

Naast lot en toeval ligt de grootste oorzaak van deze mislukte liefdesrelatie bij de diverse familieleden die elk zo hun eigen plannen en belangen hebben met de beide hoofdpersonen, en geen middel schuwen om hun doel te bereiken. Zij maken hierbij listig gebruik van tradities, hiërarchie en gewoontes binnen het traditionele Chinese familieleven. De oerbrave en hardwerkende Shijun en Manzhen zijn een makkelijke prooi, toegewijd aan hun families ondergaan zij lijdzaam alle over hen uitgestorte onrechtvaardigheid en zelfs wreedheden.

De eerste helft van het boek verloopt wat traag met uitweidingen over alledaagse dingen en gedetailleerde beschrijvingen van de innerlijke belevingswereld van de personages (vooral de vrouwen) en aandacht voor hun sociale omgeving en de verschillende milieus. Observaties die niet storend zijn, maar juist veel doen voor de stijl en sfeer van het verhaal over de langzaam ontluikende liefde. De tweede helft is behoorlijk rauw en naar. Van de verliefdheid is niets terechtgekomen, Shijun en Manzhen zijn elkaar uit het oog verloren. Als lezer kun je nu alleen nog maar hopen op een ontmoeting, hoe vluchtig ook, waarbij ze elkaar hun verhaal kunnen vertellen.

Schrijver Eileen Chang (ook wel Zhang Ailing) komt uit een welgestelde, elitaire familie en groeide op in Shanghai, destijds een metropool vergelijkbaar met Parijs en New York. In 1952 vlucht ze naar Hong Kong en in 1955 gaat ze in de Verenigde Staten wonen. Haar boeken waren jarenlang verboden in China, maar zijn er nu enorm populair. Chang schreef vooral biografisch getinte verhalen en familiedrama’s. Toen zij 17 jaar was kreeg ze ernstige problemen met haar vader wegens ongehoorzaamheid. Haar ervaringen met dwang en huiselijk geweld heeft zij waarschijnlijk verwerkt in haar roman(s). 

Dit boek komt zeker in mijn top tien van dit jaar en ik zou graag meer lezen van deze stijlvolle, fijnzinnige schrijver. Hopelijk gaat de Arbeiderspers nog ander werk van haar uitgeven. De vertaling uit het Chinees door Sylvia Marijnissen is prettig en vlot, al zet ik in dit geval wel vraagtekens bij uit de toon vallende woorden als “hip” en "stervensdruk”.

Aanrader!


De liefde van een half leven
Eileen Chang 
De Arbeiderspers, 2018
431 blz.

Dalai Lama 2018

Bron: Volkskrant/YouTube

Duidelijker dan dit kun je het niet krijgen.

De knuffelfactor

Ik blijf nog even in Chinese sferen.

Vorige maand werd in de Chinese stad Yulin (provincie Guangxi) het jaarlijkse "Lychee- en Hondenvleesfestival" gehouden. In 10 dagen tijd worden er dan zo'n 10.000 honden culinair doorheen gejast. Over het aantal lychees heb ik geen cijfers paraat.

Honden dus. Chinezen eten ongeveer alles wat beweegt, of al een tijdje niet meer beweegt. Ik ken iemand die ooit op een markt in China een consumptiehond vrijkocht en meenam naar Nederland. Een mooi gebaar, dat evenwel ook verkeerd kan aflopen. Jelle Brandt Corstius vertelt in zijn Arctisch Dagboek een anekdote waarin iemand met dezelfde goede bedoeling een kitten aanwijst bij een snackkraam, waarop de niet-begrijpende verkoper het dier pardoes onthoofdt en in de frituur werpt. En de Nederlands/Chinese Sun Li beschrijft in haar boek hoe haar ouders, die een restaurant in Friesland runnen, onder het motto "gratis vlees" argeloze duiven te grazen nemen.

Het Chinese hondenfestival roept internationale weerzin op vanwege de honden aan vleeshaken, verkoop van hondenvlees en het onder erbarmelijke omstandigheden vervoeren. Ik vind deze algemene verontwaardiging getuigen van een enorme schijnheiligheid. Vervang hier het woordje "hond" bijvoorbeeld maar eens door "varken", en ja dan wordt het ineens wel heel normaal allemaal.

Ruik de vette walm die de hele zomer boven Nederland hangt. Hoeveel varkens worden er op een warme zomerdag op de roosters gelegd? Vlees eten als entertainment.

Morgen meer (met een trotse worst van Albert Heijn).

Verboden porselein

Het lijkt mij persoonlijk niet zo comfortabel, maar dit porseleinen voorwerp werd (en wordt) door veel mensen in Azië tijdens de nachtrust gebruikt om het hoofd te ondersteunen. Het object op deze foto is meegegeven in een graf. De bootachtige vorm is een Chinees gelukssymbool en staat voor welvaart.

En ook dit type neksteun is vooral bedoeld als grafgift. 

Deze en nog veel meer kunstvoorwerpen zag ik in museum Prinsenhof in Delft op de expositie Verboden porselein - exclusief voor de keizer. Een mooie collectie 500 jaar oud Ming porselein, die voor het eerst buiten Azië getoond wordt. In de interessante toelichting wordt ook een link gelegd met Delfts Blauw.

In China zijn draken de brengers van geluk. Heeft een draak vijf tenen (zoals op deze vaas uit de 15e eeuw), dan gaat het om een keizerlijke draak. Alleen de Chinese heerser mag deze gebruiken, vandaar het thema van deze tentoonstelling. Een draak met slechts vier tenen is voor prinsen en buitenlandse koningen en het gewone volk moet het met een drietenige draak doen.

Dit is een "ding" (Chinees voor wierookbrander).

Op deze tentoonstelling is ook werk van hedendaagse kunstenaars te zien, bijvoorbeeld  deze porseleinen voorwerpen, Imperial Stacks, die in Jingdezhen gemaakt zijn door Hans van Bentem (1965). Het zijn stapelingen van telkens drie losse objecten, die van samenstelling zouden kunnen veranderen. De sculpturen verwijzen naar symbolen uit de Chinese cultuur.

De tentoonstelling is nog te zien tot 3 september 2017, informatie vind je hier.

Shop eens in China

bron foto: hier.

De laatste tijd zie ik steeds meer mensen in mijn omgeving rondneuzen op Ali Express. Je kunt het zo gek niet verzinnen of deze Chinese winkel van sinkel heeft het te koop. Ikzelf heb er niet zo veel mee, hoewel de aangeboden artikelen een eindeloze bron van vermaak voor mij zijn.

Wat dacht je bijvoorbeeld van deze gezichtsband om je onderkin te reduceren. Kun je thuis in je vrije tijd mooi mee rondlopen. Een soort korset voor je kin.

Als je hier niet om kunt lachen, probeer dan onderstaande glimlachtrainer. Een plastic beugel om je mondhoeken omhoog te leren houden. Ideaal voor als je in de dienstverlenende sector werkt.

Bron foto: hier.

Vedergewicht

Roadkill?

Dit prachtig gedetailleerde, peperdure T. rex-pak is in China gemaakt. Het is een ijzeren constructie met daaromheen een rubberen nephuid. Erg mooi gedaan, met veel ruimte voor "nieuwe inzichten" (dinosauriërs hadden veren!). In het loodzware pak is plaats voor één persoon die de hele zaak met een stuur en een ingebouwde computer moet bedienen. Het ziet er erg indrukwekkend uit allemaal, en het lijkt me heerlijk om daarmee door een drukke winkelstraat te stappen en zo nu en dan eens om de hoek van een winkeldeur te brullen. Langer dan een kwartier schijn je het niet vol te houden, het is erg intensief. Later dit jaar gaat Naturalis haar Tyrannosaurus rex tentoonstellen, daar wordt al veel reclame voor gemaakt. De eigenaar van dit T. rex-pak is een Leids marketingbureau.

Detail: gympen in de zolen!

Dino ei

Met het oog op Pasen een foto van mijn lievelingsei: een dino ei.

Hier kan geen Fabergé tegen op. Dit is een exemplaar van een Shantungosaurus, een dinosauriër die in het Late Krijt leefde in het gebied dat nu China is. Ongelooflijk dat hier een dier uitkwam dat wel 17 meter lang kon worden. Heel bijzonder om dit eens vast te kunnen houden.Ondanks de stevigheid is het natuurlijk heel kwetsbaar. Op de foto zie je het verpakkingsmateriaal, onder andere een kuipje met zachte bekleding.

Dit dino ei was laatst even uit de toren van Naturalis gehaald om gedigitaliseerd te worden. Dit gebeurt in de zogenaamde Geologiestraat. Hier worden 300.000 stenen uit de collectie van Naturalis gedigitaliseerd. Medewerkers typen etiketten over en fotograferen de objecten. Soms zijn het echte stenen, soms zijn het fossielen zoals ammonieten of mammoetbotten. En nu dus dit ei.

Shantungosaurus

Tekens van leven

Echt vrolijk word ik er niet van, als ik deze dagen de krant opensla. Van politieke spelletjes en economische pesterijen tot regelrechte oorlog. Ik weet het ook wel, het is van alle tijden, maar leg dat dan maar uit aan het individu dat wordt vermorzeld door de mechanismen. Zijn/haar leed is niet te overzien.

Als je (net als ik) enige behoefte hebt aan relativering, kun je goed terecht bij de Tao Te Tjing, een belangrijk boek uit het Taoïsme waarin wordt uitgelegd hoe het leven, de wereld in elkaar zit en hoe jij zelf op harmonische wijze je plaats in het geheel kunt innemen. Deze Chinese bundel van 81 korte filosofische teksten stamt uit de zesde eeuw v.C. en wordt toegeschreven aan Lao Tse (Laozi).

Het nogal raadselachtige boek is ontzettend vaak vertaald en er zijn heel veel interpretaties mogelijk. Voor een hele mooie Nederlandse bewerking kun je terecht op de prachtige website van Roeland Schweitzer en George Burggraaff: tekens van leven. Op deze inspirerende website, die sinds 2002 in ontwikkeling is, staan inmiddels twee verschillende versies compleet met toelichting en verwijzingen. Elk van de 81 teksten is voorzien van een schitterende foto.

Dit jaar is begonnen aan een derde versie, speciaal voor kinderen. Een project dat doorloopt tot in 2018. Een erg leuk initiatief. Deze teksten zijn vaak vrolijk en blij en meestal verrassend nuchter. Je kunt gratis een berichtje krijgen als er weer een nieuwe pagina klaar is (aanrader). In de eerste instantie moest ik hierbij denken aan het boek van Benjamin Hoff: The Tao of Pooh, uitgegeven in de jaren tachtig. Maar dat is toch iets heel anders. Daarin wordt aan de hand van een kinderboek het Taoïsme aan volwassenen uitgelegd.

In de Tao Te Tjing is veel aandacht voor leiderschap, wijsheid, geweldloosheid en leven in harmonie. Tekst 80 bijvoorbeeld is ook nu weer/nog actueel:


Tao tekst 80:  Het ideale land.

Zorg voor een klein land, met weinig mensen.
Zorg dat ze wapens hebben, maar dat ze deze niet gebruiken.
Zorg dat de mensen de dood serieus nemen en niet rond gaan trekken,
zodat ze de boten en rijtuigen die ze hebben niet gebruiken
en ook niet met hun wapens dreigen.
Laat ze weer geknoopte touwtjes gebruiken
en laat ze genieten van hun voedsel,
van hun kleding, hun vredige woning, hun goede gewoontes.

Ze kunnen elkaars woonplaatsen zien,
het geluid van elkaars kippen en honden horen,
maar ze zoeken elkaar tijdens hun hele leven niet op.

(bron: Roeland Schweitzer, tekens van leven)