Rhiannon Giddens

De Amerikaanse muzikant Rhiannon Giddens is tegenwoordig een grote naam in (onder andere) de folkmuziek, maar in 2008 zagen wij haar in een klein zaaltje in Leiden. Nummer "33" staat er op mijn kaartje. Giddens was daar met haar toenmalige band The Carolina Chocolate Drops. De zaal was goed gevuld, maar we zaten er met onze neus bovenop. Erg goed, en voor een tientje, zie ik nu. Niet te geloven.

bron afb. PR

Sunny Home Biesheuvel te koop

Foto: Volkskrant

Dit jaar overleed Maarten Biesheuvel, zijn vrouw Eva al in 2018. Op dit moment staat hun houten huisje in Leiden te koop op Funda. 

Foto: Funda

Het huis Sunny Home uit 1920 komt in veel verhalen van Maarten Biesheuvel voor. Hier staat het op de cover van Godencirkel (1985) afgebeeld.

Uit Biesboek, 1988

Uit Biesboek, 1988

Foto: Funda

Aan de rechterwand heeft een grote boekenkast gestaan (zie onder). Maarten en Eva Biesheuvel hebben sinds 1980 in dit bijzondere huis gewoond. De foto's op Funda vind ik wat triest, de ziel is er uit. 

Bron foto (mij) onbekend

Foto: Funda

Het hoekje bij deze deur zie je terug op onderstaande foto uit beter tijden.

Foto: VPRO

Foto: Funda

En dit moet dan ooit de werkkamer van Maarten geweest zijn (zie onder).

Uit Biesboek, 1988

Uit Biesboek, 1988

Op de foto's op Funda zie je veel afgekrabde deurposten, deuren, raamkozijnen enzovoort. Dat is niet verwonderlijk met al die dieren die de Biesheuvels erop nahielden. Uit onderstaand fragment blijkt dat er op een bepaald moment zeventien poezen en een hond in Sunny Home woonden. De geit mocht 's avonds in de woonkamer liggen.

Uit Biesboek, 1988

Foto: Funda

Interesse? Bieden vanaf €450.000 k.k.

Sunny Home op Funda vind je  HIER.

Kaasmarktschool

Streng stichtelijke bijbelteksten op de wand, dat had ik eerlijk gezegd niet verwacht in deze vrije, artistieke omgeving. Ik ben hier in Leiden, in de Kaasmarktschool, tegenwoordig een kunstenaarsbolwerk. Maar het heeft natuurlijk alles te maken met het verleden van dit gebouw dat ooit (1909) werd neergezet als 'school voor lager onderwijs op gereformeerde grondslag'.  De school werd in 1923 drastisch uitgebreid met een verdieping, trappenhuis en vestibule. En uit die tijd dateren ook deze tegeltableaus die ik mooi vind, door de vormgeving en het lettertype en omdat ze uit de jaren twintig zijn. Maar gezellig zijn ze bepaald niet en er is, zelfs nu nog, niet veel fantasie voor nodig om je hier de ongetwijfeld loodzware sfeer van toen voor te stellen.

Heel anders dan nu in ieder geval. Het pand biedt onderdak aan een groot aantal kunstenaars uit verschillende disciplines. Beeldende kunst, muziek, theater, mode en meer. Ik ben op bezoek bij Olivier die in een van de vele lokalen zijn werkruimte heeft. De Kaasmarktschool ligt midden in de historische binnenstad van Leiden. Grachten, terrasjes, winkels, kinderhoofdjes en stadsgeluiden. Maar als je eenmaal het geheimzinnige oude poortje op de Hooglandsche Kerkgracht gepasseerd bent, bevind je je in een andere wereld. In de tamelijk wilde stadstuin (het schoolplein van toen?) hoor je niets meer van de omgeving, hooguit een carillon.

Het atelier van Olivier Hijmans bevindt zich op de eerste verdieping. Vanachter de ramen heb je een mooi uitzicht op de 'achterkant van de stad', de tuintjes achter de hoge en statige oude panden. Ook hier is de rust opvallend, en die komt goed van pas. Olivier is beeldend kunstenaar, maar in de eerste plaats sonoloog. Hij componeert electronische muziek en soundscapes, en maakt daar prachtige, abstracte schilderijen bij. Zijn (Engelstalige) blog vind je hier en zijn website (geluid aan!)  hier.

Vedergewicht

Roadkill?

Dit prachtig gedetailleerde, peperdure T. rex-pak is in China gemaakt. Het is een ijzeren constructie met daaromheen een rubberen nephuid. Erg mooi gedaan, met veel ruimte voor "nieuwe inzichten" (dinosauriërs hadden veren!). In het loodzware pak is plaats voor één persoon die de hele zaak met een stuur en een ingebouwde computer moet bedienen. Het ziet er erg indrukwekkend uit allemaal, en het lijkt me heerlijk om daarmee door een drukke winkelstraat te stappen en zo nu en dan eens om de hoek van een winkeldeur te brullen. Langer dan een kwartier schijn je het niet vol te houden, het is erg intensief. Later dit jaar gaat Naturalis haar Tyrannosaurus rex tentoonstellen, daar wordt al veel reclame voor gemaakt. De eigenaar van dit T. rex-pak is een Leids marketingbureau.

Detail: gympen in de zolen!

Oud Brood

Gezien in Museum De Lakenhal: Preparations van de Limburgse kunstenaar Roy Villevoye (1960). De man met het kruis in dit kunstwerk uit 2009 ziet er zo levensecht uit, is zo 'aanwezig', dat ik mijn commentaar slechts durf te fluisteren naar mijn metgezel. Het is te vinden in de 'religieuze zaal' van dit Leidse museum, waar bijvoorbeeld ook het bekende drieluik Het Laatste Oordeel (1526) van Lucas van Leyden staat opgesteld. Dit stuk imponeert mij alleen vanwege het formaat, dan kan ik de drieluiken van Jeroen Bosch toch beter waarderen. 

Een ander interessant object in deze zaal is het zogenaamde "wonderbrood". Volgens de overlevering was dit een brood dat tijdens een hongersnood in Leiden, in de veertiende eeuw, op miraculeuze wijze een steen werd. Omdat een vrouw weigerde een brood te delen met haar buurvrouw, zou God het brood in een steen hebben veranderd. Sindsdien werd het lange tijd als een relikwie vereerd. Misschien was het een aardig idee geweest om destijds wat stenen in brood te veranderen, om zodoende de hongersnood wat te lenigen.

Rondje Leidse musea

Leeuwentemmer, Cabaret Mechanical Theatre

Leuk rondje Leidse musea gemaakt. Gestart in Rijksmuseum Volkenkunde met de expositie Leve de mens! - Inheemse volken gefotografeerd door Jimmy Nelson. Echt heel goed. Liefhebbers kunnen (gratis) een mooi portret van zichzelf laten maken. Nog te zien tot en met 7 september. Aanrader.

Vervolgens in de Lakenhal de tentoonstelling Gerrit Dou. The Leiden Collection from New York, met schilderijen uit de Gouden eeuw. Nog te zien tot en met 31 augustus.

Daarna het Rijksmuseum van Oudheden. De expositie Gouden Middeleeuwen toont prachtige archeologische vondsten uit de vroege middeleeuwen, o.a. fraai glaswerk. 26 oktober is de laatste dag van deze expositie.

The great fishtank in the sky, Cabaret Mechanical Theatre

Big Wave Machine, Cabaret Mechanical Theatre

Tenslotte Museum Boerhaave, een wetenschapsmuseum vol objecten uit de wereld van de natuurkunde en geneeskunde. Maar het leukst vond ik hier toch wel de familietentoonstelling Circus Boerhaave met een groot aantal automaatjes, te bedienen door een druk op de knop. Ontzettend grappig en raar en meestal volstrekt nutteloos. Dit zegt waarschijnlijk meer over mij. Ik was in mijn jeugd ook al niet weg te slaan bij die automaten met musicerende aapjes bij V&D. Daar moest dan wel een dubbeltje, of misschien zelfs een kwartje in. De automaatjes bij Boerhaave zijn van Cabaret Mechanical Theatre, en nog te zien tot de herfstvakantie.

T-rex in Leiden

Deze prachtige T-rex replica kun je bekijken in Leiden. Het levensgrote skelet staat er in een tent op het Stadhuisplein. Daar wordt nu geld ingezameld om een echt skelet van een Tyrannosaurus rex te financieren. Dat zou dan in 2017 het pronkstuk kunnen zijn in een vernieuwd Naturalis.

Groenesteeg

Nog geheel in Victoriaanse sferen na mijn bezoek aan de Couperus-expositie, maakte ik diezelfde middag ook nog een wandeling over de 19e eeuwse begraafplaats Groenesteeg.

Deze kleine Leidse 'elite'-begraafplaats dateert uit 1813, maar is al lang niet meer in gebruik. Hier werden destijds kunstenaars, hoogleraren, fabrikanten, burgemeesters en andere notabelen begraven. Na een periode van verval is het in 1995 gerestaureerd en dient nu als een soort stadspark, gelegen op een oud bolwerk langs het water. De prachtige bomen en het vele groen maken het hier tot een enclave van rust.

Op Groenesteeg veel gebruikelijke grafsymbolen, zoals afgebroken zuilen, zandlopers en dergelijke.

Obelisk met art deco versiering.

Prachtige oude beuk.

Het graf van de moeder van Vincent van Gogh.

De huiskat van Groenesteeg (wordt graag aangehaald).

Couperus in Japan

Manuscript van het reisverslag.

De laatste jaren toch wat minder, maar er was een periode dat ik nogal veel Couperus las. Veel Nederlandse literatuur in het algemeen trouwens. Al die prachtige boeken die ik als scholier versmaad had, omdat ik ze toen moest lezen, of gewoon omdat ik er toen nog niet aan toe was. Bij Couperus smulde ik dan vooral van het ouderwetse en vooral deftige Nederlands in zijn verhalen. Romanfiguren die zich "gederailleerd" voelen. Heerlijk toch?

Tot mijn aangename verrassing trof ik in het Sieboldhuis in Leiden een tijdelijke expositie over Couperus in Japan. Het blijkt namelijk het Louis Couperus Jubileumjaar te zijn. Dat had ik even gemist.

Op de bovenste verdieping van dit kleinschalige Japanmuseum worden tot en met 25 augustus 2013  foto's, manuscripten en objecten tentoongesteld van de reis die Couperus in 1922 maakte in opdracht van de Haagsche Post.

Het Sieboldhuis is een leuke aanrader bij een bezoekje aan Leiden. Goed te combineren met bijvoorbeeld een stadswandeling of een bezoek aan het Rijksmuseum van Oudheden of de Hortus, beiden op een steenworp afstand op het Rapenburg, het mooiste plekje van Leiden.