Raccoons

bron afb.: The Guardian

Als je denkt dat vossen lastig zijn… In The Guardian stond vorige week een artikel over raccoons in Duitsland. Dat zijn er intussen al 1,6 miljoen! Deze “waschbären” komen oorspronkelijk uit Noord-Amerika, maar zijn in de jaren 30 ingevoerd vanwege het bont. Vervolgens ontsnapt natuurlijk, en/of uitgezet door een stel oenen. Ze zijn slim, hebben geen natuurlijke vijanden en verspreiden zich nu snel door West-Europa. Raccoons zijn inmiddels waargenomen in o.a. Frankrijk, Polen, Denemarken, Italië en Oostenrijk. Nederland is natuurlijk maar een kwestie van tijd, deze dieren zijn niet te stuiten. Het zijn omnivoren, niet kieskeurig, vleermuizen, amfibieën, vogels, het maakt niet uit. In Polen eten ze ‘extreme’ hoeveelheden bedreigde mosselen, schrijft The Guardian nog. Ze kunnen goed klimmen en vestigen zich soms in daken van huizen. Toch zijn er ook nog mensen die ze voeren, tot grote ergernis van hun buren. Maar raccoons zien er dan ook onweerstaanbaar uit, met hun snuit en staart. Net als de vos, zou ik zeggen.

Lawaai(en)

Duitse cavalerie opleiding in 1935.

Deze interessante foto kwam ik ooit tegen op een website over paardendressuur. 

Luca komt uit een superrustige omgeving en moest eerst erg wennen aan het 'randstedelijk lawaai' alhier. Daarbij is het erf van de stal/manege ook al geen rustpuntje. Een toekomstig voordeel kan zijn dat het rijden op een show voor een luidruchtig publiek geen probleem meer hoeft te zijn.

Katwijk bevrijding mei 1945

Nog zo’n mooie foto van het internet. Weet niet wie hem gemaakt heeft, of wie er op staan, maar het zou ergens in Katwijk moeten zijn op 5 mei 1945. Of meer waarschijnlijk 8 of 9 mei, toen achtereenvolgens de Engelse en Canadese colonnes Katwijk binnenreden. De kinderen op de foto zijn verkleed en zwaaien met Nederlandse vlaggetjes. Heel opvallend vind ik die Duitse soldaat die er zo glimlachend tussen staat. Hij zal wel blij zijn dat het allemaal voorbij is en hij weer (heelhuids) naar huis kan. De Duitsers zijn hier kennelijk nog steeds in control. De soldaat is bewapend met een geweer en heeft nota bene een steelhandgranaat in zijn hand.

Paardenmiddel

Een paar jaar geleden las ik op Festina Lente hoe Monique, na een bezoek aan de fysiotherapeut, aan de slag moest met een deegroller. Daarmee kon zij haar dijbeenspier stevig masseren. ‘Een verrassende wending’, vond Monique. Inderdaad, dat vond ik ook. En het bracht me op een idee: misschien zou dit ook voor Apollo heilzaam kunnen zijn? 

En zo werden de afgelopen jaren Apollo’s gluteusspieren (bilspieren) met wisselend succes met een deegroller gemasseerd. Verder nooit iemand zoiets zien doen, wat zijn wij toch uniek. Dacht ik. 

In het tijdschrift Quarter Horse kwam ik deze advertentie tegen:

Bron afb. advertentie RollArt

Holzpferd Apollo

Lezers van dit blog kennen intussen de Haflinger Apollo wel.

Apollo ziet kamelen.

Apollo in rode regenjas.

Nu blijkt in Duitsland óók een Haflinger Apollo te bestaan. Van hout, maar met dezelfde kenmerken: “Robust, liebenswert und für jeden spass zu haben. Man kann durch dick und dünn mit ihm gehen und sich zu 100 Prozent auf Ihn verlassen!”

bron: holzschmiede-shop

bron: holzschmiede-shop

bron: holzschmiede-shop

Nora Krug: Heimat; Terug naar het land van herkomst

Nora Krug (1977) is een van oorsprong Duitse kunstenaar die tegenwoordig in New York woont.

Krug is lang na de Tweede Wereldoorlog geboren, maar toch wierp deze duistere periode een forse schaduw over haar jeugdjaren in Karlsruhe. En als Duitse in het buitenland wordt ze regelmatig op haar nationaliteit of het verleden van haar geboorteland aangesproken. Zij voelt zich dan in de verdediging gedrongen, alsof ze verantwoording moet afleggen voor haar afkomst en een geschiedenis waarvan zij geen deel heeft uitgemaakt. Zij realiseert zich dat ze weinig weet over haar familie tijdens de oorlog, daar werd thuis niet over gesproken. Als ze inmiddels tien jaar in Amerika woont voelt ze een sterke drang om hierover vragen te stellen en onderzoek te doen. Ze wil begrijpen wie ze is en weten waar ze vandaan komt, en wat het betekent om bij een land en bij een familie te horen. Ze reist terug naar Duitsland om familieleden te interviewen. Op deze manier ontrafelt ze het ongemakkelijke verhaal van haar familie en duikt ze diep in haar familiegeschiedenis.

Het resultaat van haar speurtocht beschrijft ze in dit bonte en originele boek. In haar verhaal verwerkt ze brieven, archiefmateriaal, foto’s, tekeningen en stripjes. Het geheel oogt als een familieplakboek. Blader het eens door in de boekwinkel en je wilt het onmiddellijk meenemen en lezen. Het ziet er erg gezellig uit allemaal, maar de inhoud is behoorlijk verontrustend. Een bijzonder boek.

Nora Krug
Heimat; Terug naar het land van herkomst
Uitgeverij Balans, 2018
290 blz.

Albert Speer in Katwijk

Sinds de voltooiing van het Kustwerk in 2015 heeft Katwijk nu ook haar eigen evenementenplein. Strategisch gelegen tussen strand en Boulevard in de sterk verbreedde zeereep ligt het indrukwekkende Strandplein.

Niet veel mensen weten (nog) dat het hier een oud ontwerp betreft van de bekende Duitse architect en stedenbouwkundige B.K.H.A. Speer (1905-1981), ooit speciaal bedacht voor Katwijk en enkele jaren geleden weer opgediept uit een gemeentelade.

Vanaf het strand gezien (2019).

Vanaf de Boulevard gezien (2019).

Zelfde plek in 2012.

De ouders van Albert Speer, Albert Sr. en Luise, waren jarenlang trouwe badgasten in Katwijk. In de zomers van de jaren tien van de vorige eeuw logeerden zij in het pension van de familie Duijnvisser in de Rokerijstraat. De kleine Albert heeft heel wat uren doorgebracht op het Katwijkse strand en daar vele mooie herinneringen aan overgehouden. In zijn autobiografie zijn daar talloze voorbeelden van terug te vinden.*

Kleine Albert was dagelijks op het strand te vinden (1912).

Speer, nu vooral bekend om zijn grootse bouwwerken en pleinen die door critici soms als megalomaan beoordeeld worden, zag de zaken toen ook al graag wijds en ruim en de jonge knaap kon zich dan ook danig ergeren aan de, in zijn ogen, ‘kneuterigheid’ van de Boulevard op zijn vakantieadres.

Vooral de smalle strandopgang bij de Voorstraat was een doorn in zijn oog. Veel te toegankelijk, van de Boulevard af was je onmiddellijk op het strand. Daar moest minstens 200 meter bij, vond Albert. Op een ansichtkaart aan zijn geliefde tante Gertraud in Mannheim doet hij zijn beklag: "beschränkt".

De band met Katwijk is voor dhr. Speer altijd warm en hartelijk gebleven. In de jaren veertig werkte hij dan ook graag mee aan een plan van de toenmalige regering voor de herinrichting van de Boulevard. Die was noodzakelijk geworden in verband met de ontwikkeling van een moderne kustverdediging. Een unieke gelegenheid voor Speer om Katwijk alsnog een groot evenementenplein te kunnen schenken. Zijn droom kwam uit. Daarnaast ontwierp hij een ondergronds coördinatiecentrum in verband met een Engels conflict met de rest van Europa.

Aan de tekentafel voor Katwijk.

Al met al een hele eer voor de kleine kustplaats, want A. Speer was inmiddels een beroemd en veelgevraagd architect. In zijn woonplaats waren reeds tal van belangrijke gebouwen van zijn hand verrezen, en imposante pleinen voor grootschalige evenementen.

De samenwerking met de beton- en cementindustrie, de Katwijkse aannemers alsmede het gemeentebestuur was hartelijk te noemen. De burgemeester toonde zijn goede wil en wist zelfs van de opgelegde nood een deugd te maken door ongevraagd enkele aansluitende oeroude buurtjes te verwijderen die al jarenlang de gemeentelijke plannen belemmerden.

Speer poseert voor de Katwijkse beeldenroute.

Na een wisseling van regering verdwenen Speers ontwerpen enkele decennia in een lade, maar in 2014 was de geschiedenis aan een herhaling toe. Er waren opnieuw plannen voor een kustverdediging en de ideeën van de Duitse architect konden hierin moeiteloos geïntegreerd worden. En ook dit maal wist het gemeentebestuur de situatie te gebruiken om wat eigen wensen er door te drukken, zoals permanente strandpaviljoens langs de hele kustlijn. 

De cirkel is inmiddels weer helemaal rond, nu Engeland een nieuw conflict heeft met de rest van Europa.

Een eerste schets van het coördinatiecentrum (jaren 40).

En dit is het geworden (2015).

*Ruimte en levensruimte; Albert Speer, een autobiografie
  B.K.H.A. Speer
  Uitgeverij Bronckzaal
  Almelo, 1966

Kaiser Wilhelms Mercedes

De automobiel van de Duitse Kaiser Wilhelm II (1859-1941) zou je eerder verwachten in Huis Doorn of anders in Kasteel Amerongen, maar je kunt hem bekijken in het Louwman Museum in Den Haag.

Het is (natuurlijk) een Mercedes Benz, Type Nürburg 500. De auto is bepantserd en heeft vloerverwarming.

Inflatulentie

Vandaag zakt de spaarrente in Nederland naar het historische dieptepunt van 0,25%

Intussen wordt er nog steeds elke maand 80 miljard euro "bijgedrukt" door de Italiaanse meneer Draghi van de ECB. Allemaal windhandel en lucht. En waar blijft al dat geld dan? Lees dat maar eens na in de krant of op het internet. Daar wordt je niet zo vrolijk van. Een ragfijn spel, om met Marten Toonder te spreken.

Daarom (opdat wij niet vergeten) nog maar eens twee bankbiljetten uit de periode van de hyperinflatie in Duitsland. Bijvoorbeeld deze Reichsbanknote van maar liefst 1000 miljard (een biljoen) Mark! Zoveel rentepunten zijn er waarschijnlijk niet eens in omloop in Nederland.

Een gerelateerde blogpost (met een bijzonder bankbiljet) vind je  hier.

Eerste T.rex in Europa staat in Berlijn

Deze beauty kun je nú al in Berlijn bewonderen!

In het prachtige Museum für Naturkunde in Berlijn staat sinds vorig jaar het imposante skelet van Tristan Otto opgesteld, de op twee na meest complete T.rex ter wereld. Je kunt hier nog genieten van de sfeer van een écht natuurhistorisch museum in een mooi 19e eeuws gebouw.

Tristan Otto is door de Deense eigenaar gratis beschikbaar gesteld aan het Museum für Naturkunde omdat dit museum toonaangevend is op het gebied van dinosaurussen (volgens CNN zelfs het beste ter wereld).

Informatie over het Museum für Naturkunde vind je hier.

En een gerelateerde blogpost  hier.

Berchtesgaden

Berchtesgaden ligt op de grens van Duitsland en Oostenrijk, vlakbij Salzburg. Het is een groot gebied, een nationaal park, maar de meeste mensen zullen het toch vooral kennen als de privéverblijfplaats van Hitler en andere nazikopstukken in de dertiger en veertiger jaren van de vorige eeuw. Op de hoge Obersalzberg bouwden zij hun huizen, die onderling verbonden waren door ondergrondse gangen en bunkers.

Zelf "kende" ik deze omgeving van de roman Siegfried van Harry Mulisch en de reisverhalen van Bob den Uyl die mijn nieuwsgierigheid hadden gewekt, maar ik had eigenlijk geen idee wat ik hier nu precies kon verwachten of bezichtigen. Het hele gebied is enorm "Oostenrijks" wat betreft sfeer en natuur, maar het is hier toch echt Duitsland, een uithoek van Beieren omringd door Oostenrijk.

Het Documentatiecentrum.

Propaganda en confronterende foto's.

In het Documentatiecentrum op de Obersalzberg wordt uitputtend de geschiedenis van deze beladen plek verteld en verder van de hele nationaalsocialistische periode, met veel nadruk op de verschrikkingen, massamoord en terreur. Bij het inrichten van de expositie heeft men duidelijk de schijn willen vermijden een soort bedevaartsplaats te zijn voor dubieuze types.

Voorbeelden van propaganda.

Ingang van de bunker.

Via het Documentatiecentrum kom je in het gangencomplex. Een deel daarvan is te bezichtigen. Zoals te verwachten in een bunker is het er vochtig en grauw, op veel plaatsen zijn de muren bezaaid met kogelgaten. Een behoorlijk naargeestige plek en wat een verschil met de prachtige en weidse natuur boven ons hoofd!

In de gangen.

Archief van Martin Bormann.

In deze ruimte werd een expositie over Anne Frank ingericht.

De parkeerplaats iets verderop (en weer buiten) biedt een heel andere sfeer. Weg is de ingetogen stemming van het Documentatiecentrum. Hoempablaasmuziek uit de luidsprekers en een restaurant met een enorm panoramaraam. Serveersters in dirndljurken lopen af en aan. Maar de inhoud van de souvenirwinkels hier slaat alles. Naast de gebruikelijke toeristenmeuk zie ik er lederhosen in twee maten (kurz und lang), miniatuurtjes van het Adelaarsnest en enorme bierpullen met deksel en in grote letters Berchtesgaden. Gemengde gevoelens bij dit alles.

Toeristeninformatie.

Als je wilt kun je van hieruit nog het hogergelegen Kehlsteinhaus bezoeken. Een wandeling daar naar toe kost je vier uur (twee maal), maar er gaat ook een bus de berg op. Soms zelfs 5 tegelijk, afgeladen met Duitsers, Amerikanen en Japanners. (Dus niet een sporadisch pendelbusje voor zes personen, zoals ik in mijn grote naïviteit dacht.) De busrit (15 euro) brengt je in 20 minuten langs enge afgronden naar boven. Behalve het restaurant en het mooie uitzicht is daar niets te beleven.

Een merkwaardige excursie, die Obersalzberg. Alsof je de toren van Saruman bezoekt, of zoiets. Een kwalijke, maar interessante plek. En als je niets van het onzalige verleden zou weten, is het natuurlijk gewoon een prachtige locatie in de Beierse Alpen. En wat zijn hier 12 foute jaren in het licht van de eeuwige bergen?

Uitzicht vanaf de Obersalzberg op een regenachtige dag.

De geschiedenis in het kort

Berchtesgaden was (en is) een klein oud stadje met een paar duizend inwoners, maar werd tijdens de tweede wereldoorlog een belangrijke plaats in Duitsland, de tweede regeringszetel zelfs, toen Adolf Hitler en andere hoge nazi's zich vestigden op de Obersalzberg. Al na zijn eerste bezoek in 1923 wilde Hitler hier wonen, in 1928 kocht hij een huis dat hij in de loop der jaren tot een gigantisch complex liet verbouwen. Bekend zijn de filmpjes, gemaakt door Eva Braun, van Hitler met zijn herdershond op het terras. Het Berghof telde uiteindelijk dertig kamers en stond via een tunnelstelsel in verbinding met de huizen van Goering en Bormann. Er kwamen verdedigingswerken en luchtafweergeschut op de berg en een volledig zelfvoorzienend complex met kazerne, theater, ziekenhuis en zelfs een modelboerderij.

Het Berghof met het bekende terras en panoramaraam.

De bergboeren en de bewoners van de Obersalzberg moesten vertrekken, ze werden onteigend of geconfronteerd met dwangverkoop. Hierbij werd geen enkel middel geschuwd. De naaste buurman van Hitler werd in 1933 drie weken naar Dachau gestuurd tot hij toegaf.

Foto's uit een privé-album.

Een brief van Hitler uit 1933.

Hoger op de berg, op 1834 meter, werd het Kehlsteinhaus (beter bekend als het Adelaarsnest) gebouwd.  Een enorm project waaraan door een paar duizend arbeiders dag en nacht is gewerkt. Dit "theehuis" werd Hitler als cadeau voor zijn vijftigste verjaardag (1939) aangeboden, maar omdat hij last had van hoogtevrees, claustrofobie en de ijle lucht heeft Hitler het slechts een paar keer bezocht. Hij vond ook het risico van een aanslag te groot.

In de loop van de oorlog nam de kans op luchtbombardementen toe, daarom werd er vanaf 1943 gewerkt aan een soort ondergrondse vesting, ongeveer tachtig ruimten verbonden door vijf kilometer aan gangen. Na juli 1944 kwam Hitler niet meer op de Obersalzberg.

Een inscriptie in een van de gangen.

Eind april 1945 werden de gebouwen op de Obersalzberg zwaar gebombardeerd door de geallieerden. Slechts enkelen bleven bewaard: de modelboerderij, het huis van Albert Speer en het Kehlsteinhaus. Hitlers Berghof was een ruïne. Na de oorlog werd het gebied door de Amerikanen opgeschoond en kwam er een luxe hotel voor hoge officieren. In 1952 werden alle resterende ruïnes van de Obersalzberg verwijderd. Ook het Kehlsteinhaus stond op nominatie om opgeblazen te worden, maar werd uiteindelijk toch een restaurant. Pas in 1997 werd het hele gebied op de Obersalzberg vrijgegeven.

Inflatie

Dit is een biljet van maar liefst 20.000 D-Mark. Maar het kan nog veel sterker, er zijn bijvoorbeeld ook biljetten van 1 miljoen Mark, 50 miljoen Mark, en zelfs 200 miljard Mark! In 1922-1923 was er in Duitsland sprake van hyperinflatie.

Deze week zal de Europese Centrale Bank de geldpers eens flink laten draaien. Misschien wel een biljoen euro, dat is een miljoen keer een miljoen. ECB-president Mario Draghi wil hiermee de inflatie aanwakkeren om zo de economie te stimuleren. Nederland en Duitsland vinden dit geen goed plan, maar wij zijn kennelijk financieel geheel overgeleverd aan deze Italiaanse meneer.

Hieronder de achterkant van hetzelfde biljet van 20.000 Mark. Het geld was op een gegeven moment zo weinig waard dat het kennelijk als kladpapier gebruikt werd. Deze ondernemer uit Scheveningen heeft er begin jaren twintig het menukaartje van zijn cafetaria op laten afdrukken.

Van het pad af

Nog een vondst van zolder. Een instructiekaartje uit de Koude Oorlog.
Nederlandse dienstplichtigen kregen het uitgereikt in de jaren zeventig en tachtig voor het geval zij een zogenaamd "Soxmis-voertuig" zouden signaleren. Soxmis staat voor "Soviet Exchange Mission".

Duitsland was destijds nog verdeeld in een oostelijk en een westelijk deel. De Sovjetmissie in West-Duitsland had toestemming om in een bepaald gebied op bepaalde wegen te rijden, maar week daar in de praktijk veelvuldig van af om inlichtingen te vergaren over militaire objecten en oefeningen. Spionage dus. Deze voertuigen waren onopvallend en niet militair, maar wel voorzien van een speciaal kenteken.

Het was een overzichtelijke tijd, toen.