Lipizzaners

Lipizzaners zijn tegenwoordig wat minder bekend in Nederland. Dat is jammer, want het is een heel bijzonder paardenras.

Maar misschien ken je ze toch door de Spaanse Rijschool in Wenen.

Of heb je deze film uit 1963 ooit gezien.

Of dat prima boek uit 2010 van Frank Westerman gelezen.

En dit is Luca, onze ba-rockstar!

Van bruin naar grijs naar wit

Luca (links) met zijn moeder Donja. Hier zijn ze nog even groot. Later wordt hij even wit als zijn moeder, maar is nu een grijze schimmel. Ooit was hij bruin. Het schimmel-gen laat het pigment langzaam verdwijnen.

De Spaanse Rijschool in Wenen houdt alleen witte Lipizzaners aan, met uitzondering van één bruine hengst (voor het geluk).

Postraub

Een president die de postdienst probeert te saboteren. Het is wat. In Nederland is dat allang gebeurd. Eind jaren 80 werd staatsbedrijf PTT geprivatiseerd en op die manier vakkundig de nek om gedraaid. De postkantoren kwamen in een aparte BV terecht en ING had daarvan de aandelen. We weten hoe dat is afgelopen. En het publiek stond erbij en keek er naar.

Heel anders dan de Oostenrijkers in 2009.

Geluk

Biechtmobiel

Gezien onderweg (in Oostenrijk).

Pferdeschwemme

De aartsbisschop van Salzburg was stinkend rijk. In zijn mini-staatje, strategisch gelegen tussen Beieren en Oostenrijk, werd namelijk zout gewonnen. Dat betekende rijkdom en macht voor de regerende vorsten, die eeuwenlang ook kerkvorst waren.

Eind 17e eeuw stonden er 1700 paarden in de aartsbisschoppelijke stallen, waarvoor speciaal een zogenaamde Pferdeschwemme werd aangelegd. Daar is eigenlijk geen Nederlands woord voor. Het is een paardenvijver, paardenfontein, een soort wasplaats. De paarden uit de stallen werden door het bassin gevoerd, waardoor de hoeven gereinigd werden. Er waren meerdere van dit soort plaatsen in de stad, maar nu zijn er nog maar twee over.

Het mocht wat kosten. De ontwerper, Fischer Von Erlach, had ook al enkele kerken en paleizen op zijn naam staan. En de marmeren paardentemmer werd gemaakt door de bekende beeldhouwer Michael Bernhard Mandl. In 1732, op de top van de barokperiode, werden er nog uitbundige fresco's van paarden aan toegevoegd. Geschilderd door Franz Anton Ebner naar oude gravures uit 1578 van Joannes Stradanus (die eigenlijk gewoon Jan van der Straet heette).

De Pferdeschwemme bevindt zich nu op een druk verkeerspunt. Achter de fresco's zie je de steile wand van de Mönchsberg. Het schijnt dat de kunstwerken een scheur in de rotswand verbergen.

Humoristische Karte 1914

 

"Humoristische Karte von Europa im Jahre 1914"

Cartoonachtige landkaart uit 1914. Wrang als je de rest van de geschiedenis kent.

Gezien in Tiroler Landesmuseum, Innsbruck.

Schubert of Wagner?

Schubert of Wagner?

Bergwandeling in de nevel.

Omgeving Lofer, Oostenrijk.

Judith in het Gemeentemuseum

Het Gemeentemuseum in Den Haag is mijn favoriete museum in Nederland, dat kan ik niet vaak genoeg aanbevelen. Maar als er ooit een uiterst geschikt moment is geweest om het te bezoeken dan is dat nu. Er zijn maar liefst drie tijdelijke exposities te bewonderen die echt zeer de moeite waard zijn. En dat allemaal met hetzelfde kaartje.

Om te beginnen Jan Toorop (nog maar even te zien, tot en met 29 mei a.s.),

verder Klimt - Schiele,

en tenslotte de belangrijke Poolse kunstenaar Wojciech Weiss, voor mij een echte verrassing. Daarover later meer op dit blog.

Wij gingen speciaal op pad om Judith (1901) van Gustav Klimt (1862-1918) te zien. Een buitenkansje, want dit beroemde schilderij is niet vaak buiten Wenen te bewonderen. Toen we in maart de overzichtstentoonstelling van Jan Toorop (zie hier) bezochten, werd de Klimt - Schiele expositie nog ingericht.

Behalve Judith wordt hier nog een ander beroemd kunstwerk getoond, namelijk Portret van Edith (1915) van Egon Schiele (1890-1918). De sensuele Judith en de schuchtere Edith zijn elkaars "tegenhanger", zij vertegenwoordigen de tegenstrijdige opvattingen over de vrouw in de samenleving. Ook nu nog, maar zeker in het Wenen van rond 1900 met zijn dubbele moraal.

Er hangt nog ander werk, voornamelijk tekeningen en studies, van Klimt en Schiele en ook van Klimts leerling Kokoscha (1886-1980). De zaal met Judith oogt als een tempel, half verduisterd, met langs de wanden honderden parfumflesjes. De zaal met Edith is juist licht, en versierd met veelkleurige gordijnen.

De vormgeving van deze tentoonstelling is echt fantastisch. Zelden zo'n mooie presentatie gezien. Het is alsof je een kijkdoos binnenstapt en zelf deel uitmaakt van een kunstwerk.

Klimt - Schiele is nog tot 19 juni 2016 te zien. Informatie:  hier.

Rainer Regiment Museum

De Eerste Wereldoorlog (1914-1918) werd in 2014 volop herdacht en zal ongetwijfeld  in 2018 opnieuw de nodige aandacht krijgen. Maar ook de tussenliggende jaren bieden genoeg stof om terug te blikken en te herdenken. Bijvoorbeeld de slag aan de Somme en de slag bij Verdun, beiden in 1916. Persoonlijk krijg ik er niet snel genoeg van.

Het Rainer Regiment Museum is een van de kleine musea die onderdak hebben gevonden in de oude vesting die hoog boven Salzburg uittorent. De expositie werd na afloop van de Eerste Wereldoorlog in 1918 opgezet met behulp van veteranen van het voormalig thuisregiment van deze stad.

Salzburg maakt pas sinds 1816 definitief deel uit van Oostenrijk. Daarvoor was het een rijk en succesvol, maar vooral eigenzinnig vorstendom bestuurd door een aartsbisschop. De zoutwinning bracht inkomsten en macht, maar was ook de aanleiding tot oorlogen, bijvoorbeeld met naaste concurrent Beieren.

Het thuisregiment (gevestigd in 1682) werd in 1913 vernoemd naar aartshertog Rainer, een overleden ex-commandant. Tijdens de Eerste Wereldoorlog werd het Rainer Regiment ingezet aan de Russische en Italiaanse fronten, waar 5000 manschappen zijn gesneuveld.

Voor 2018 is in dit museum een speciale expositie gepland, met als thema het einde van het Oostenrijks-Hongaarse keizerrijk in 1918. In dit jaar werd ook het Rainer Regiment ontbonden.

Gerelateerde blogposts: hier en hier.

Het Rainer Regiment Museum vind je hier.

Geboortehuis van Mozart

Bij Salzburg dacht ik altijd in de eerste instantie aan W.A. Mozart. In het geboortehuis van deze componist (1756-1791) in de Getreidegasse, is tegenwoordig een filiaal van de Spar gevestigd (hier niet op de foto). Deze Spar heeft een gouden gevel en waarschijnlijk een ruim assortiment aan Mozartkugeln.

De jonge Wolfgang Amadeus werd als wonderkind door zijn vader Leopold veel meegenomen op reis. Er zijn dan ook nogal wat plaatsen in Europa die claimen dat Mozart er eens overnacht heeft. Volgens een bord op dit huis in Lofer (40 km van Salzburg) hebben vader en zoon Mozart hier in december 1769 een nachtje geslapen.

Bergmis met paardenzegening

Voor militairen in de bergen spelen draagdieren nog altijd een belangrijke rol. Elk jaar vindt er in Sankt Martin bij Lofer in het Salzburger Land een bedevaart met paardenzegening plaats. Deelnemers zijn Oostenrijkse en Beierse (Duitsland) bergsoldaten met hun lastdieren.

Foto: Bundesheer

Na een klein half uurtje vanaf St. Martin bergopwaarts door een bos bereiken we bedevaartsoord Maria Kirchental. Er zijn al flink wat belangstellenden. Om twaalf uur arriveren de soldaten met hun Haflingers en muildieren. Er rijden ook twee dragonders mee. Dit jaar zijn er geen Zwitserse deelnemers. De stoet is al om zeven uur gestart in Hochfilzen (Tirol) voor een mars van vijf uren in de stromende regen over de Römersattel, langs een deels zeer steil pad naar Maria Kirchental.

Aankomst bij Maria Kirchental.

Op de achtergrond de Wallfahrtskirche uit 1701.

Haflingers ogen lief en stoer tegelijk.

Prachtige muildieren uit Beieren.

Kolonel Ertl en zijn Oldenburger hengst Orlando doen elk jaar mee.

Veel belangstelling van oudere locals.

In de open lucht (het regent nog steeds) vindt een RK veldmis plaats, sfeervol begeleid door een militaire blaaskapel. Het thema is "Ein Weg für den Frieden". Er wordt gesproken over vrede, Poetin en de Heilige Leonard (patroon van de paarden) en afgesloten met een paardengebed.

De militaire kapel en een geïmproviseerd altaar.

Foto: Bundesheer

Daarna vindt de paardenzegening plaats. Militärdekan Gopp zegent alle paarden afzonderlijk en ook het publiek krijgt zijn deel. Gopp loopt kriskras tussen de gelovigen en is daarbij niet zuinig met zijn waterkwast.

Gezegend en wel gaan wij huiswaarts, een mooie ervaring rijker.

Sankt Leonard