Ba Rockstar

In de boekwinkel hing een affiche met reclame voor Lazar, een boek van de jonge auteur Nelio Biedermann over een adellijke Hongaarse familie in de twintigste eeuw. Klinkt goed, maar mijn aandacht ging vooral uit naar de afbeelding, of beter gezegd het paard op de afbeelding: een prachtige Lipizzaner. 

Luca heeft ook één Hongaarse opa. Hij (Luca dus) groeit nog steeds, zijn box wordt eigenlijk te krap voor de weelderige barokvormen. Kijk eens naar de enorme gespierde hals.

Luca is een levensgenieter en ligt graag in de zon. Hopelijk kunnen we binnenkort weer wat meer genieten van het voorjaar.

Willy haalt alles uit de kast

Gisteren werd Koningsdag gevierd, maar vandaag is Hij echt jarig.

Deze miniposter is een bijlage van Willy haalt alles uit de kast, het CPNB Luisterboekgeschenk van de Week van het Luisterboek 2016. De tekenaar wordt nergens vermeld, maar volgens Duck.ai zou dat Jeroen de Leijer zijn.

De afbeelding heeft nu misschien wat meer ‘lading’ dan in 2016.

Leesvoer Troostvoer

Als het dagenlang stormt en regent, kan een mooi pakketje boeken heel heilzaam zijn. (Voor mij.)

Zeker als het zo fantastisch is ingepakt als dit. Drie afzonderlijke, strakke pakjes. Bladwijzertjes erbij en een actuele boekenkrant. Perfect!

En dat geldt ook voor de inhoud, want wat heb ik besteld:

1. Aleid Truijens: Leven in verbeelding (biografie Hella S. Haasse)

2. Orlando Figes: Natasja's dans (culturele geschiedenis van Rusland)

3. Ian Kershaw: De afdaling in de hel (geschiedenis Europa 1914-1949)

Drie dikke boeken, waar ik me erg op verheugd heb. Hopelijk gaat het nu lukken na een periode van hinderlijke concentratieproblemen.

Inside Bol.com

Een menselijke mierenhoop, hallen met eindeloos lange gangen, donker en laag, met aan- en uitfloepende tl-balken, de hele dag kunstlicht en geen frisse lucht. De werkomstandigheden van een orderpicker bij een grote webshop laten veel te wensen over. Ik zou bijna zeggen een kip in een legbatterij is beter af. Misschien moet er voor deze branche dan ook maar een keurmerk komen, met scharrel- en vrije uitloopmedewerkers en aandacht voor welzijn, extra ruimte en afleiding.

Rond de feestdagen stond in de Volkskrant (HIER €) een lange en smeuïge reportage Binnen bij Bol door Jeroen van Bergeijk. Hij was vijf weken lang undercover in een distributiecentrum van webwinkel Bol.com gaan werken. Een treurig, maar bij vlagen ook hilarisch verhaal dat ik hoofdschuddend gelezen heb. Respect voor de werknemers lijkt bij dit bedrijf ver te zoeken.

Vandaag besteld, morgen in huis – dat heeft een prijs… voor de medewerkers, zo blijkt uit het verslag van Van Bergeijk. Hoge werkdruk, targets, scorelijsten, in onwaarschijnlijk hoog tempo 25 tot 30 kilometer (schatting van de journalist) per dag lopen, trap op trap af, langs eindeloze schappen met spullen. Vernederende controles bij vertrek, afgesnauwd en gepiepeld worden door autoritaire Oost-Europese ‘chefs’, willekeur bij roosterindeling. 

Alles nog wel binnen de rekbare mogelijkheden van de wet natuurlijk. Ongeveer het minimumloon en na maximaal anderhalf jaar sta je op straat, anders moet je een contract aangeboden krijgen. Over jouw rug en arbeid wordt door allerlei figuren en bedrijven dik verdiend, bijvoorbeeld het uitzendbureau dat ook nog een rol speelt bij de huisvesting: met z’n vieren voor 1600 euro per maand in een caravan op een camping. Er zijn honderden van die caravans, dus ga maar na.

Ik heb hier geen fijn gevoel bij. Wil ik shoppen bij een winkel die op een dergelijke manier met haar personeel omgaat?

In een terzijde van dit artikel lees ik dat Bol.com ook een van de grootste sekswinkels van Nederland is, met ruim 19.000 verschillende artikelen in die categorie. Dat wist ik niet. Dat verklaart dan wellicht ook de blik van de bezorger als hier weer eens zo’n wit-blauw doosje met een boek wordt afgegeven. ‘Veel plezier ermee’. ‘Ja dat zal wel lukken’. 

Voorlopig maar weer naar de gewone boekwinkel dus (ook online).

Boekenvoucher

De papieren boekenbon van weleer is inmiddels vervangen door een plastic cadeaukaartje.

Gelukkig worden daar nog steeds grote Nederlandse schrijvers op afgebeeld. Een oude gewoonte, zoals je kunt zien op onderstaande antieke boekenvoucher met een portret van de dichter Ilja Leonard Pfeijffer (die inderdaad nogal groot is).

Tegen inlevering van een dergelijk waardepapier kon men destijds voor maar liefst honderd gulden boeken aanschaffen bij een daarin gespecialiseerde nering.

#50 books vraag 21: Hoe ziet jouw ideale boekwinkel er uit?

Hoe ziet mijn ideale boekwinkel er uit?

Daar hoef ik niet lang over na te denken: Marks & Co, het antiquariaat uit de film 84 Charing Cross Road natuurlijk!

En dan liefst ook met Anthony Hopkins achter de counter, die je desgewenst hoogstpersoonlijk van literair advies dient. Iedere boekenliefhebber die deze film gezien heeft zal begrijpen wat ik bedoel.

Nieuwe boeken bestel ik bij Bol. Binnenkort houdt de laatste boekwinkel in ons dorp er mee op, en ik vind het niet eens erg. Wanneer ben ik daar voor het laatst geweest? Dat is al maanden geleden. Voor een tijdschrift.

Een antiquariaat dus. En met Anthony Hopkins. Of anders met een erudiete bejaarde man, met een baard en een slobbertrui. Een beetje nurks, stug, maar met een gouden hart. Hij zit de hele dag in zijn hoekje tussen de kasten te lezen, maar zet je indien nodig op het juiste spoor in zijn winkel en geeft jouw persoonlijke boekenpad richting. Tijd doet er niet toe in dit antiquariaat.

Mijn imaginaire boekwinkel zou helemaal af zijn met een ruimte ernaast (niet tussen de boeken!) waar je echt goede koffie en thee kunt krijgen. Er klinkt zachtjes oude jazz en aan de grote kloostertafel bekijken mensen hun recente aankopen of lezen in de boekenbijlages.

Waarschijnlijk valt er hier geen droog brood te verdienen en moet er geld bij. Dus misschien is dit meer iets voor een gemotiveerde pensionado, met een overschot aan tijd en eigen middelen. Maar het allerliefst zou ik het toch zelf doen, als ooit het schip met geld binnen vaart…

In de serie #50 books stelt Hendrik-Jan de Wit elke week een vraag over boeken en leesgedrag. Je kunt daarover meebloggen. Zie hier.

Joost Swarte Boekblik

Hier ben ik wel heel blij mee! Een prachtig boekblik, ontworpen door Joost Swarte en in 2007 uitgedeeld door de Nederlandse Boekverkopersbond aan haar leden, vanwege het honderdjarig bestaan. Ik kreeg het blik kado van de collega's van de voormalige natuurboekwinkel in Naturalis. Een echt collector's item. De collega's gebruikten het als koektrommel, maar oorspronkelijk zaten er chocolaatjes in.

Joost Swarte is een internationaal bekend veelzijdig kunstenaar. Ikzelf ben het meest gecharmeerd van zijn grafische ontwerpen en strips.

Update 7 Maart 2016: Nog meer Joost Swarte hier.

Frank Westerman: De moord op de boekverkoopster

Bij wijze van tussendoortje las ik een longread van uitgeverij Fosfor. Anders dan de naam doet vermoeden is dit een dun boekje, goed voor ongeveer anderhalf uur leesplezier.

De moord op de boekverkoopster (2014) vertelt het verhaal van de moord in 2012 op Marian Heij (60), boekhandelaar in Wageningen. De dader is haar Marokkaanse echtgenoot Nasreddine S. (54), die er ruim een half jaar over gedaan heeft om haar te vergiftigen met druppels muizenverdelgingsmiddel in haar Beerenburg. Maar niet voordat zijn vrouw haar testament in zijn voordeel had gewijzigd. Dit lijkt de plot van een goedkope  pulproman, maar helaas is dit een gevalletje true crime.

Frank Westerman (van wie ik eerder met veel genoegen Dier, bovendier las) schetst aan de hand van gesprekken met haar buren, vrienden en werknemers een portret van het slachtoffer. Niet altijd even positief, maar wie heeft er nu geen minpunten?

Daarnaast worden gebeurtenissen vanaf 2006 in een (nu) logische samenhang gezet. Dat jaar plukte Marian "de woestijnprins" (zoals zij hem noemde) weg van de leestafel in haar boekwinkel en begon een relatie met hem. Het is mij een raadsel hoe een toch intelligente en belezen vrouw als Marian Heij zich al die tijd zo heeft laten beetnemen door deze overduidelijk foute man.

De vele boekenliefhebbers in haar omgeving menen ook een opmerkelijke verandering in haar leesgedrag te bespeuren. Grof gezegd van Privé Domein en de klassiekers naar Marquez en Afrikaanse literatuur. En bij Westerman rijst dan de vraag: "zijn de boeken die je leest een spiegel voor wat er in je omgaat? Of is het andersom: beïnvloedt wat je leest je stemming en evenwichtigheid?" De waarheid zal wel ergens in het midden liggen, denk ik. De uiteindelijke conclusie dat Heij wellicht "haar lot tegemoet heeft gelezen", vind ik dan ook tamelijk vergezocht.

Beste natuurboekwinkel krimpt in

Helaas, helaas. Natuur en Boek, de boekwinkel van Naturalis en tot voor kort de beste natuurboekhandel van de Benelux, gaat het assortiment drastisch beperken. Er is voor gekozen om alleen nog goedlopende populaire boeken en kinderboeken op voorraad te houden. Al het overige zal op bestelling afgewerkt worden. Internet zal daarbij een belangrijker rol gaan spelen.

Daarmee gaat het specialistische karakter van de boekwinkel verloren. Dus vaarwel standaardwerken, veldgidsen en bijzondere collectie vogelboeken, om maar iets te noemen. Niet meer prettig rondsnuffelen in de goedgevulde kasten met natuurhistorische boeken van hoge kwaliteit. Of bladeren in de prachtig geïllustreerde werken over reptielen, insecten, zeeleven, planten, evolutie, paleontologie enzovoort. In feite is de winkel in zijn huidige vorm ter ziele.

Dit is misschien wel goed nieuws voor mijn portemonnee. De boeken waren voor mij onweerstaanbaar en ik heb er vaak net iets meer uitgegeven dan ik van plan was.

Jammer

Vandaag was ik bij Polare, dat was wel even slikken. Stapels stoffige winkeldochters, foute ramsj en schreeuwerige aanbiedingen. Weg was de prettig beschaafde sfeer van mijn voormalige Selexyz boekwinkel. Bij De Slegte werd ik ook al niet vrolijk. In dit filiaal stond men in een soort outlet-achtige omgeving de laatste restanten uit te verkopen. Niks meer snuffelen in een enorm aanbod van verrassende ramsj of in de kasten met tweedehands boeken.

Op één middag twee oude bekenden verloren. Dat is toch wel treurig.

Het was noodzakelijk, ik begrijp het wel. Een financiële kunstgreep, een samenvoeging van twee uitersten. Maar waar deze twee winkelketens vroeger sterk profilerend waren, elk op hun eigen terrein, is het nu een duffe eenheidsworst geworden. De winkels zijn, zeg maar, gePolariseerd. Welke kant het op gaat met deze Polare konden we gisteren in de krant lezen. Zij overweegt haar klanten in de winkel digitaal te gaan volgen via camera of smartphone. Routing-onderzoek met het oog op de marketing.

Ik houd het hier verder voor gezien. In een boekwinkel wil ik random en ongestoord  kunnen snuffelen en niet digitaal begluurd worden.

Boekentempel

Voor "the most beautiful bookshop of all time" moet je in Maastricht zijn volgens The Guardian. Dat zou Boekhandel Selexyz Dominicanen zijn. Ik ben gek op boeken en boekwinkels, dus dat wilde ik wel eens met eigen ogen zien.

Deze "bookshop made in heaven" is gevestigd in de 13e eeuwse gotische Dominicanenkerk vlakbij het Vrijthof. En natuurlijk was ook ik onmiddellijk onder de indruk van de charme van deze oude kerk, de bijzondere architectuur van het interieur, de fresco's, de zeventiende-eeuwse gewelfschilderingen en uiteraard de enorme hoeveelheid boeken.

De kerk heeft een lange en kleurrijke geschiedenis maar heeft al ruim 200 jaar haar religieuze functie verloren. Zij werd ondermeer gebruikt als opslagplaats, expositieruimte, carnavalszaal en fietsenstalling.

Het  bijzondere en prijswinnende interieur van deze boekwinkel werd ontworpen door architectenbureau Merkx + Girod.  Eerst werd de kerk  van allerlei toevoegingen en veranderingen ontdaan en werd het veertiende-eeuwse fresco met voorstellingen uit het leven van Thomas van Aquino schoongemaakt. Enkele onderdelen van de kerk kregen een nieuwe bestemming,  in het voormalige koor werd bijvoorbeeld het café gesitueerd dat ook dienst doet als cultureel podium. Voor de boeken werd 1200 vierkante meter gerealiseerd (op 750 vierkante meter vloeroppervlakte), hiervoor werd de ruimte niet met bruggen overspannen, maar werd er gekozen voor een gigantische zwarte inloopboekenkast met twee verdiepingen, een soort boekenflat, die de hoogte en de architectuur van het gebouw juist benadrukt. Het geheel bestaat uit twee boekenkasten van dertig meter lang en 7,5 meter hoog.

Er werd ook vloerverwarming aangelegd. Dat zal niet eenvoudig geweest zijn. In de kerk zijn namelijk minstens 200 verstoorde en elf onverstoorde graven gevonden. Het oudst aangetroffen graf lag midden in de kerk en zou wellicht dat van de heilige Winand kunnen zijn, de eerste prior.

Het kunstwerk voor de hoofdingang stelt een reliekschrijn voor en is gemaakt van verroest cortenstaal.

Eerder dit jaar was het kantje boord voor de noodlijdende winkelketen Selexyz. Maar er kwam een nieuwe eigenaar die een doorstart maakte samen met de winkels van de Slegte. Ook in Maastricht werd er opgelucht ademgehaald.