#50 books vraag 26: Denk jij bij een specifiek boek aan een bepaald muziekstuk of liedje?

#50 books vraag 26: Denk jij bij een specifiek boek aan een bepaald muziekstuk of liedje? En wat doe je als je dat boek leest of dat muziekstuk of liedje hoort? Sla je dan het boek open of luister je even naar het nummer?

Lezen en tegelijkertijd muziek luisteren, ik doe eigenlijk nooit anders. Hoewel luisteren misschien niet het juiste woord is, het is meer een luisterbehang, niets-aan-de-hand-muziek op de achtergrond. Als het wat intenser moet draai ik jazz, prettig ontregelend is dat. Misschien gaat de leeftijd inmiddels een rol spelen? In mijn schooljaren was niets te dol, keiharde pop onder het huiswerk maken.

Soms laat ik muziek aansluiten bij wat ik lees. Jaren geleden bijvoorbeeld las ik nogal veel dikke romans uit de Russische Bibliotheek. Dan vond ik het wel eens leuk om daar Russisch Orthodoxe koorzang onder te zetten. Sonoor gebrom door het huis, bij voorkeur in de winter. Alleen de samovar ontbrak nog. Nu moet ik daar wel een beetje om lachen, maar sfeervol was het allemaal wel.

Er is een boek waar wat mij betreft echt muziek bij moét: Book of Longing van Leonard Cohen. Je kunt dan kiezen voor zijn cd Ten New Songs (2001).


The Lovesick Monk

I shaved my head
I put on robes
I sleep in the corner of a cabin
sixty-five hundred feet up a mountain
It's dismal here
The only thing I don't need
is a comb

(-Mt.Baldy, 1997)


Book of Longing verscheen in 2006, maar is grotendeels geschreven in de jaren 90 toen Cohen zich vaak langdurig terugtrok in het zenboeddhistisch klooster op Mount Baldy. Het staat vol gedichten, hele en halve songteksten en korte overpeinzingen. Somberheid, boosheid maar ook humor wisselen elkaar af. Over ouder worden, afnemende krachten, afscheid en het gemis van vrouwen in het klooster (we hebben het hier natuurlijk wel over Leonard Cohen). Het boek staat vol illustraties door Leonard zelf. Kleine tekeningen, cartoonesk soms, veel fronsende zelfportretten. Dit is duidelijk niet de meest opgewekte periode in zijn leven, Leonard is aan het afbouwen. Het is allemaal lang voor de enorm succesvolle, eindeloze tournees en de nieuwe vitaliteit. Zijn tweede leven, zou ik bijna zeggen.

In 2007 verscheen er een dubbel-cd van de hedendaagse Amerikaanse componist Philip Glass gebaseerd op Book of Longing, 23 gedichten uit het boek werden door hem omgezet in muziek. Daar moet je van houden. Of niet. In ieder geval is déze cd totaal ongeschikt als achtergrondje.


In de serie #50 books stelt Hendrik-Jan de Wit elke week een vraag over boeken en leesgedrag. Je kunt daarover meebloggen. Zie hier.

Nyk de Vries: Renger

Een van de betere boeken die ik in de afgelopen tijd gelezen heb is Renger, de autobiografische roman van de Friese schrijver Nyk de Vries (1971). Hij heeft er zes jaar aan gewerkt.

De (naamloze) hoofdpersoon blikt terug op z'n jeugd in een Fries dorp en z'n studentenjaren in Groningen. Tegenwoordig woont hij in Amsterdam. Zijn vader is een bouwvakker, een opvliegende en onberekenbare man, die door zijn jeugd in de crisisjaren dertig (met een tekort aan van alles) uiterst spaarzaam en verzamelzuchtig is geworden. Alles wordt bewaard, een schuur vol spullen, hout, spijkers en restjes verf. Hij is argwanend, achterdochtig en voorzichtig. Een moeilijke man, maar er wordt met een zekere  mildheid en begrip over hem gesproken. De Vries noemt het boek zelfs een ode aan zijn vader en zijn generatie.

De hoofdpersoon lijkt wat betreft karakter veel op zijn vader. Hij is nogal terughoudend, verlegen en gesloten, maar probeert zich hieraan te ontworstelen. Eerst als 'ruige' kunstenaar, vervolgens met een verhuizing naar Amsterdam en tenslotte met een soort middenweg tussen 'geef jezelf niet te veel bloot' en 'je mag er zijn'.

De familiegeschiedenis wordt in fragmenten verteld en vormt de basis van de roman. Daarnaast zijn er nog wat verhaallijnen, waaronder een soort roadmovie met de mysterieuze vreemdeling Renger. Deze Renger weet veel van de hoofdpersoon en er zijn onderling wat overeenkomsten (leeftijd, voormalige dorpsgenoten, zelfde Volvo), maar in feite zijn ze elkaars tegenhanger. Renger in zijn witte pak is zo'n mooiprater waar hoofdpersoons vader altijd voor waarschuwde. Zijn familie was import in het Friese dorp en werd er niet geaccepteerd. De ontmoeting met Renger zet het verhaal en de herinneringen in gang.

En Renger lijkt weer op Reiziger, ook een mooiprater in een wit pak. Reiziger is een vrijgevochten kunstenaar en in zijn atelier, een oude melkfabriek, gebeurt alles wat god verboden heeft (en dat is een hele lijst). Reiziger is de louche tegenhanger van de rechtlijnige vader, hij weet de jeugdige hoofdpersoon in eerste instantie te inspireren.

Op de flaptekst van dit boek wordt gesproken over 'David Lynch in de Friese Wouden', maar dat vind ik zelf niet aan de orde. Er is veel geheimzinnigheid in het boek, er is die oude melkfabriek en iets kwalijks met een meisje, maar niet de gitzwarte geheimen van Lynch, het kwaad dat ineens aan de oppervlakte komt.

Renger (2015) zou naar mijn mening best wat meer aandacht mogen krijgen. Het boek leest als een trein en is erg sfeervol. Ik vond het jammer dat ik het uit had, maar misschien komt dat door mijn huidige Friesland-fixatie.